Radio tijdlijn
     
Zeezender tijdlijn
home
 
Datum Zender Gebeurtenis
1678   De Nederlandse natuurkundige Christiaan Huygens (1629-1695) stelt de theorie op dat licht een golfverschijnsel van de ether is.
1837   De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) demonstreert de telegraaf. (m.b.v. de zogenaamde "Morse seinsleutel")
1852   De Duitser Heinrich Daniel Ruhmkorff (1803-1877) wekt met zijn inductieklos hoge spanningen op.
1873   De Engelsman James Clerk Maxwell (1831-1878) stelt de theorie op van de elektromagnetische trillingen in de ether.
1878   De Amerikaanse natuurkundige David E. Hughes vindt de koolmicrofoon (300 -4000 Hz) uit.
1887   De Fransman Eduard Branly (1844-1904) vindt de coherer uit.
1888   De Duitser Heinrich Hertz (1857-1894) brengt over enkele meters ethergolven over.
1895   De Italiaan Guiglielmo Marconi (1874-1937) slaagt erin om over een afstand van 1200 m berichten in morsecode draadloos over te brengen.
1989   De Engelsman Sir Oliver Lodge (1851-1940) verkrijgt octrooi over de afgestemde kring.
1903   'Gesellschaft für drahtlose Telegraphie Telefunken mbH' wordt opgericht.
1904   De Engelsman Fleming vindt de diode uit.
1906   De Amerikaan Picard vindt de kristaldetector uit.
1906   De Amerikaan Lee de Forest (1871-1961) vindt de triode (versterkende radiolamp) uit.
14-04-1914   De Haagse ingenieur Hanso Henricus Schotanus Idzerda (1855-1944) richt de eerste Nederlandse radiofabriek op (Technisch Bureau Wireless).
05-08-1914   In verband met het uitbreken van de eerste wereldoorlog kondigt het Nederlandse kabinet een absoluut luisterverbod af voor particulieren (bij koninklijk besluit).
1915   De Oostenrijkse professor Alexander Meiszner bouwt de eerste zender met radiolampen.
1916   De Nederlandse Vereniging Voor Radio Telegrafie (NVVR) wordt opgericht.
september 1917   Het algemeen luisterverbod in Nederland, afgekondigd op 05-08-1914, wordt opgeheven.
maart 1918   Leonard Bal is de eerste nederlander die een bruikbare radiolamp op de markt brengt.
24-01-1919   Proefuitzending Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda op de stand van Philips op de Jaarbeurs te Utrecht.
07-02-1919   Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda vraagt een zendvergunning aan.
14-08-1919 PCGG Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda krijgt een zendvergunning voor testuitzendingen tussen Den Haag en Eindhoven (Philips). Hij krijgt de roepletters PCGG toegewezen. Philips krijgt de roepletters PCJJ.
05-11-1919 PCGG Eertste uitzending van de omroep PCGG van Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda op 670 meter (448 kHz) van 20:00 tot 23:00 uur met het programma Soiree-Musicale.
31-08-1920 8MK Uitzending in Detroit (USA) van de verkiezingsuitslagen, wat van te voren in de krant is aangekondigd.
18-10-1920 BBC Oprichting Britsh Boradcasting Company (BBC).
01-11-1920 PCGG Eerste betaalde reclame op de Nederlandse radio via PCGG.
14-11-1920 BBC 2LO BBC 2LO Londen start met uitzendingen op de 369 meter.
15-11-1920 BBC 5IT BBC 5IT Birmingham start met uitzendingen op de 420 meter.
15-11-1920 BBC 2ZY BBC 2ZY Manchester start met uitzendingen op de 385 meter.
24-12-1920 BBC 5NO BBC 5NO Newcastle-upon-Tyne start met uitzendingen op de 400 meter.
april 1920   Start Radio-Beursdienst, opgericht door de Amsterdamse Effectenbeurs. De koersen van aandelen werden dagelijks uitgezonden m.b.v een Marconizender op 2000 meter (150 kHz) met een vermogen van 1,5 KW. Zo'n 200 bankiers en effectenmakelaars kregen op huurbasis een ontvanger.
30-11-1921 PCGG Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda krijgt nieuwe zendvergunning waardoor hij vier dagen per week mag uitzenden. Maandag 21:00-22:00, donderdag 20:00-21:00, zaterdag 17:00-18:00 en zondag 14:00-16:00.
16-02-1922 PCMM P. Middelraad krijgt zendvergunning. Roepletters PCMM. Hij is hoofdzakelijk op de zaterdagavond te beluisteren. Zond uit vanuit IJmuiden en heeft tot eind 1924 uitgezonden.
11-05-1922 2MT 2MT start met uitzenden in Engeland.
01-09-1922   Eerste omroepuitzending in Duitsland.
1922   Nieuwsagentschap 'Vaz Dias' richt de 'Radio Persdienst' op en begint met uitzenden via de Beurszender.
08-01-1923 BBC De BBC verzorgt de eerste lokatie uitzending.
20-01-1923 Radio PTT Radio PTT start met uitzendingen vanuit Parijs. Zou dit doen tot 17-06-1940
08-02-1923 NVVR 'De Nederlandse Omroep der NVVR' zend zijn eerste programma uit via de zender PCGG.
13-02-1923 BBC 5WA BBC 5WA Cardiff start met uitzendingen op de 351 meter.
06-03-1923 BBC 5SC BBC 5SC Glasgow start met uitzendingen op de 420 meter.
08-07-1923 HDO Oprichting Hilversumse Draadloze Omroep (HDO)
21-07-1923 NSF Eerste proefuitzending van de Nederlandse Seintoestellen Fabriek (NSF) te Hilversum op .1075 m (279 kHz). De vergunning was goed voor een vermogen van 20kW
10-10-1923 BBC 2BD BBC 2BD Aberdeen start met uitzendingen op de 495 meter.
17-10-1923 BBC 6BM BBC 6BM Bournemouth start met uitzendingen op de 385 meter.
16-11-1923 BBC 6FL BBC 6FL Sheffield start met uitzendingen op de 303 meter.
24-11-1923 Radio Belgique Radio Belgique start met uitzendingen in het Frans op de 401 meter (732 kHz). Vermogen 150 watt.
03-01-1924 PCGG Via PCGG wordt het eerste hoorspel uitgezonden in Nederland. Het is 'Nieuwjaars-wensch', geschreven door W. Vogt (later AVRO directeur.
06-01-1924 BBC De BBC start met religieuze uitzendingen.
31-01-1924 PCGG Uitzending tweede hoorspel op PCGG. 'De radiomaniak' van J. Klaasez.
17-02-1924 BBC De BBC zend vanaf vandaag ieder heel uur de Big Ben klok als tijdsignaal uit.
21-02-1924 PCGG Uitzending derde hoorspel op PCGG. 'Eind goed, al goed' van J.B.H. Smits jr.
01-03-1924 Leipzig De zender Leipzig start met uitzendingen op de 664 kHz (250 watt).
28-03-1924 BBC 5PY BBC 5PY Plymouth start met uitzendingen op de 330 meter.
04-04-1924 NSF Eerste evangelisatie avond met evangelist Johannes de Heer op de zender van de NSF, gefinancieerd door de beweging 'Vrienden van Maranatha'.
01-05-1924 BBC 2EH BBC 2EH Edinburgh start met uitzendingen op de 325 meter.
11-06-1924 BBC 6LV BBC 6LV Liverpool start met uitzendingen op de 318 meter.
15-06-1924 Radio Bloemendaal Radio Bloemendaal start met uitzenden op 1116 khz.
08-07-1924 BBC 2LS BBC 2LS Leeds start met uitzendingen op de 346 meter.
08-07-1924 BBC BBC Bradford start met uitzendingen op de 310 meter.
21-07-1924 HDO Eerste proefuitzending van HDO op 1040 meter met een vermogen van 500 watt vanuit Hilversum (initiatief van NSF).
21-07-1924 BBC 5XX BBX 5XX Chelmsford start met uitzendingen op de lange golf met 15 kW op 1600 meter.
15-08-1924 BBC 6KH BBC 6KH Hull start met uitzendingen op de 320 meter.
augustus 1924 BBC 6FL BBC 6FL Sheffield verhuisd van 303 naar de 301 meter.
14-09-1924 BBC 2BE BBC 2BE Belfast start met uitzendingen op de 435 meter.
16-09-1924 BBC 5NG BBC 5NG Nottingham start met uitzendingen op de 340 meter.
09-11-1924 BBC 2DE BBC 2DE Dundee start met uitzendingen op de 311 meter.
11-11-1924 PCGG Laatste uitzending PCGG van Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda.
15-11-1924 NCRV De NCRV opgericht in Utrecht. Hiermee is de NCRV waarschijnlijk de eerste radio-omroepvereniging ter wereld.
24-11-1924 BBC 6ST BBC 6ST Stoke-on-Trent start met uitzendingen op de 306 meter.
12-12-1924 BBC 5SX BBC 5SX Swansea start met uitzendingen op de 318 meter.
24-12-1924 NCRV Eerte uitzending van de NCRV via de zender van de NSF.
1924 NSF Philips voorziet de NSF van 2 stalen zendmasten.
1924   Nederlandse Radio Industrie NV failliet.
01-01-1925 HDO Eerste uitgave van 'Radio Luistergids'
23-04-1925 KRO Lambertus Hendricus Perquin richt de 'Bond van Rooms Katholieke Radio Vereenigingen' op.
07-10-1925   De 'Regerings-Commissie voor de Nationale Draadloze Omroep' wordt ingesteld door de Minister van Waterstaat.De Regeringscommissie moest 'de vraag overwegen, welke taak de Staat ten aanzien van de radio-omroep had te vervullen' en verder voorstellen doen 'ter volledige regeling van het broadcasting-vraagstuk'.
01-11-1925 VARA In het Amsterdamse cafe Parkzicht wordt de VARA opgericht.
03-11-1925 Radio Tour Eiffel Radio Tour Eiffel start met het uitzenden van nieuwsberichten
07-11-1925 VARA Eerste uitzending van de VARA.
24-11-1925 KRO Eerste uitzending van de KRO.
1925   Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda richt 'Idzerda Radio NV' op.
01-03-1926 HDO Oprichting Hilversumse Draaslooze Omroep (HDO). Ging later over in de ANRO.
29-05-1926 VPRO De VPRO wordt opgericht
30-05-1926 VPRO Eerste uitzending van de VPRO.
07-06-1926 KRO De 'Bond van Rooms Katholieke Radio Vereenigingen' veranderd de naam in 'Katholieke Radio Omroep' (KRO).
16-06-1926 Leipzig De zender Leipzig verhoogd het vermogen van 250 watt naar 4 kW.
17-06-1926 PCGG Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda krijgt een nieuwe zendvergunning. Hij zond tot 1935 uit op de frequentie van de NSF na 24:00 uur om de ontvangers van de NSF te kunnen testen.
27-07-1926   Philips neemt NSF over.
01-09-1926   De Nederlandse overheid verleent een vergunnning voor de bouw van een 10 kW sterke zender te Huizen voor de frequentie van 160 kHz (1875 m)
26-11-1926 Leipzig De zender Leipzig verhuisd van 664 kHz naar 820 kHz.
1926 VARA Introductie 'Radiogids' (VARA).
01-01-1927 BBC De naam Britisch Broadcasting Company wordt vervangen door British Broadcasting Corporation.
15-01-1927   De zender Langenberg (Duitsland) is geinstalleerd.
22-01-1927 BBC Eerste live verslag van een voetbalwedstrijd bij de BBC
01-06-1927 ANRO De Algemeen Nederlandsche Radio Omroep (ANRO) wordt opgericht. De HDO gaat hierin op.
21 08-1927 BBC 5GB BBC 5GB Daventry start met experimentele uitzendingen op de 610 kHz met 30 kW.
04-10-1927 t/m
25-11-1927		   Administratieve conferentie te Washington. Had tot doel om het gebruik van de beschikbare frequentiebanden aan de diverse diensten (o.a. de omroep) toe te wijzen. 80 landen namen deel aan deze conferentie.
22-10-1927   De zender in Huizen (160 kHz, 1875 m) in bedrijf. De NCRV, KRO en de VPRO maken gebruik van deze zender.
1927   Oprichting van het Comité van Omroepverenigingen (CvO). Behandelde de gezamelijke belangen van de NCRV, KRO, VARA en de VPRO. De AVRO deed niet mee.
1927 NOV Oprichting Nederlandse Omroep Vereniging door de NCRV en de KRO.
1927 PCJJ Philips neemt een kortegolf zender in bedrijf voor verbinding met Nederlands Indië. Roepnaam PCJJ.
1927 VPRO Introductie 'Vrije Geluiden' (VPRO)
eind 1927 AVRO De NOV en de ANRO fuseren tot de AVRO.
01-01-1928 AVRO Eerste uitzending van de AVRO op 1060 m (283 kHz).
18-04-1928   De frequentie 995 kHz (301,5 m) wordt door de Nederlandse overheid aan de NSF toegewezen.
11-11-1928 BBC 5XX BBC 5XX Daventry verhuisd van 187 naar 192 meter.
27-07-1928 AVRO Oprichting van de Algemene Vereniging Radio Omroep (AVRO).
1928 AVRO Introductie 'Radiobode' (AVRO).
1928   De NSF begint met de bouw van de middengolfzender 301,5 m (995 kHz).
januari 1929   Het Brussel frequentieplan wordt ingevoerd. De tussenruimte tussen de zenders wordt bepaalt op 9 kHz onder de 1000 kHz en 10 kHz erboven.
januari 1929 Leipzig De zender Leipzig verhuisd van 820 naar 829 kHz.
juni 1929   Het Praagse frequentieplan wordt ingevoerd. Tot 1400 kHz is de tussenruimte tussen de stations 9 kHz, erboven 10 kHz.
1929   Frequentieplannings-conferentie te Praag. Alle 27 landen uit Europa zijn aanwezig.
1929   In Nederland wordt de Radioraad opgericht. Dit is een adviescollege voor de regering die zich bezighoud met de omroep problematiek.
01-01-1930   De 995 kHz zender van de NSF wordt in gebruik genomen ter vervanging van de 1075 m zender. Via deze zender wordt de programma's van de AVRO en de VARA uitgezonden.
09-03-1930 BBC De BBC start net een nationaal programma vanuit Brookmans Park.
09-05-1930   Het Radioregelement in Nederland treed in werking. Hierin is vastgelegd de norm waar nieuwe zendgemachtigden aan moeten voldoen: het vertegenwoordigen van een culturele stroming uit de Nederlandse samenleving en als omroep van algemene dienst zijn.
15-05-1930   Zendtijdenbesluit van minister Reymer. 85% van de zendtijd gaat naar de omroepen. AVRO, NCRV, KRO en de VARA krijgen ieder 20%, de VPRO 5%. De overige 15% is bestemd voor een algemeen programma. De AVRO verliest door dit besluit de helft van haar zendtijd.
03-07-1930   In werking treding van het Radioreglement. In dit reglement werden richtlijnen opgesteld voor een Radio Omroep Controle Commissie (ROCC), die preventieve- en repressieve controle moest gaan uitoefenen over de radio uitzendingen. De commissie moest beoordelen of door bepaalde uitzendingen de staatveiligheid, de openbare orde of de goede zenden niet in gevaar werd gebracht.
29-12-1930 Luxemburg Radio Luxemburg start met uitzendingen op de lange- en kortegolf.
1933   LG/MG-planningsconferentie te Luzern
01-07-1935   De zender in Huizen (160 khz, 1875 m) wordt buiten bedrijf gesteld. De zender in Kootwijk neemt de uitzendingen over.
21-12-1935   Oprichting Nozema.
01-04-1936 NDO De Nederlandse Draadloze Omroep wordt opgeheven.
18-03-1936   De zender in Huizen wordt ontmanteld.
1936   Het Centraal Bureau van de Omroep (CBO) wordt opgericht. Het CvO gaat hier in op en de AVRO treed ook toe als lid. Doelstelling: de gemeenschappelijke belangen van de omroepen vertegenwoordigen zonder ieders zelfstandigheid te verminderen.
14-10-1937   De middengolfzender in Jaarsveld komt in de lucht op 722 kHz (415,5 m) met een vermogen van 10 kW.
1938   Administratieve conferentie van Caïro. Herziening van het Algemene Regelement voor Telecommunicatie.
1938   LG/MG-planningsconferentie te Montreux.
15-04-1939   Ondertekening protocol van Montreux.
15-05-1940 AVRO De AVRO hervat de uitzendingen na opdracht hiertoe door de Duitse bezetter.
17-05-1940   Ook de andere omroepen (NCRV/KRO/VARA/VPRO) hervatten de uitzendingen na opdracht hiertoe van de Duitse bezetter. Zij dienen zich wel aan de Duitse programmavoorschriften te houden.
17-05-1940   Radiocensuur wordt ingevoerd. Alle radioteksten moeten van te voren ter goedkeuring worden aangeboden aan de Rundfunkbetreuungsstelle (RBS).
oktober 1940   De zender in Jaarsveld wordt de frequentie gewijzigd naar 1000 kHz voor uitzendingen van het Duitse leger met het programma 'Radio Calais'.
12-03-1941 RRO/NO De Nederlandse omroepen worden door de Duitse bezetter verboden. RRO/NO (staatsomroep) komt ervoor in de plaats.
01-01-1942   De vijf Nederlandse omroepbladen worden opgeheven en vervangen door de gids van de staatsomroep.
03-10-1944   Start uitzending vanuit Eindhoven van 'Radio Herrijzend Nederland'.
17-09-1944   De Nederlandse regering in London vaardigd het 'Tijdelijk Telegraaf, Telefoon en Radiobesluit' uit. Hierbij werd de verzorging door radio-omroep opgedragen aan 'Radio Herrijzend Nederland'.
17-09-1944   De Duitse bezetter verwoest de zender in Kootwijk.
18-09-1944   Testuitzending op 420 meter (714,3 kHz) vanuit Eindhoven (Philips) met 15 kW van de noodzender van 'Radio Herrijzend Nederland'.
11-06-1945   De zender Lopik is met beperkt vermogen van 25 kW in de lucht op 995 kHz.
19-01-1946   'Radio Nederland in den Overgangstijd' neemt de uitzending over van 'Radio Herrijzend Nederland'.
03-02-1947   De zender in Kootwijk is weer operationeel op 160 kHz (1875m) met 15 kW. De programma's van de NCRV, KRO en de VPRO worden weer uitgezonden.
01-03-1947   De omroepverenigingen nemen de uitzending over van 'Radio Nederland in den Overgangstijd'
15-03-1950   De zender in Kootwijk wordt definitief ontmanteld.
 
   

23-03-2009